Ένα «άγνωστο» κομμάτι της ιστορίας και της αρχιτεκτονικής της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη ετοιμάζεται να αποκαλυφθεί στο ευρύ κοινό.
Την προαναγγελία έκανε ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, παρουσιάζοντας την πρόοδο των εκτεταμένων εργασιών αποκατάστασης του ιστορικού μνημείου. Μιλώντας μετά την έναρξη του Φεστιβάλ Πολιτιστικής Διαδρομής της Αττάλειας, ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι επισήμανε ότι οι υπόγειοι χώροι της Αγίας Σοφίας φαίνεται ότι κρύβουν ιδιαίτερο αρχαιολογικό και αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, καθώς αποτελούν ένα διαφορετικό κεφάλαιο στην ιστορία του μνημείου. Ο Τούρκος υπουργός επισήμανε ότι η σημασία τους είναι αντίστοιχη με εκείνη των υπέργειων τμημάτων, υπογραμμίζοντας ότι η εξερεύνηση και η ανάδειξή τους μπορούν να προσφέρουν στους επισκέπτες μια νέα εικόνα για την κατασκευή και τη διαχρονική εξέλιξη της Αγίας Σοφίας.
Ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι χαρακτήρισε τις παρεμβάσεις πρωτοφανείς για τη σύγχρονη ιστορία του μνημείου, υπογραμμίζοντας ότι πραγματοποιούνται υπό επιστημονική επίβλεψη. «Πραγματοποιούμε τα πιο ολοκληρωμένα έργα αποκατάστασης, συντήρησης και ενίσχυσης στην ιστορία της Δημοκρατίας στην Αγία Σοφία. Οι καθηγητές μας στην επιστημονική επιτροπή λένε ότι αυτά τα έργα είναι από τις πιο ολοκληρωμένες παρεμβάσεις στη σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας», σημείωσε.
Ο Τούρκος υπουργός ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει αρχικά να παρουσιάσει τις υπόγειες εργασίες στους δημοσιογράφους και στη συνέχεια να επιτρέψει την πρόσβαση στο κοινό, εφόσον διασφαλιστούν οι κατάλληλες συνθήκες. «Δεδομένου ότι η Αγία Σοφία αποτελεί πολύτιμη πολιτιστική κληρονομιά, κάθε βήμα που κάνουμε υπόκειται σε επιστημονικό έλεγχο. Διατηρώντας την Αγία Σοφία ανοιχτή για λατρεία και επισκέψεις, εκτελούμε εξαιρετικά λεπτές μηχανικές εργασίες που θα προστατεύσουν την ασφάλεια και την αρχική υφή της κατασκευής», τόνισε ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι.
Ο ίδιος ενημέρωσε ότι «η έρευνα και οι εκτεταμένες εργασίες συνεχίζονται στους υπογείους ιστορικούς χώρους του κτιρίου». «Μέχρι στιγμής έχουν απομακρυνθεί περίπου 3.000 τόνοι λάσπης και μπάζων, ενώ έχουν εξεταστεί μια ιστορική σήραγγα, ένα κανάλι νερού και κελάρια», υπογράμμισε.
Σημείωσε, μάλιστα, ότι «η ομάδα έχει φτάσει σε νέους χώρους καθώς προχωρά σε ορισμένα τμήματα. Κάποιοι από αυτούς είναι αρκετά μεγάλοι ώστε να περάσουν άνθρωποι, αλλά οι λειτουργίες και οι ιστορικές συνδέσεις όλων των χώρων δεν έχουν ακόμη καθοριστεί».
Παράλληλα, είπε ότι «οι κατασκευές αυτές προσφέρουν πληροφορίες για την ιστορική διαχείριση του νερού και τις υποδομές της Κωνσταντινούπολης», και ότι «οι ερευνητές μελετούν τα υπόγεια συστήματα που χρησιμοποιούνταν για την αποστράγγιση των ομβρίων υδάτων και τη διανομή του νερού». «Οι εργασίες σε έναν υπόγειο τάφο τεσσάρων δωματίων, γνωστό ως υπόγειον (hypogeum), στο βορειοανατολικό τμήμα βοηθούν επίσης τους ερευνητές να κατανοήσουν ίχνη από περιόδους παλαιότερες της Αγίας Σοφίας», δήλωσε.
Η σταδιακή αυτή προσέγγιση θεωρείται απαραίτητη, καθώς η Αγία Σοφία δεν αποτελεί απλώς ένα σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο, αλλά ένα μνημείο τεράστιας ιστορικής, θρησκευτικής και πολιτιστικής αξίας. Οποιαδήποτε αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο είναι προσβάσιμοι οι χώροι της απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό, ώστε να αποφευχθούν φθορές και να προστατευθεί η ακεραιότητα της κατασκευής.
Οι εργασίες ενίσχυσης έχουν ξεκινήσει στον ημιθόλιο του ανατολικού τμήματος, όπου βρίσκονται το μιχράμπ (η κόγχη που υποδεικνύει την κατεύθυνση της προσευχής) και το μινμπάρ (ο άμβωνας).
Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη ημερομηνία για το άνοιγμα των υπόγειων χώρων στους επισκέπτες.
