Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία της νέας έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το δημογραφικό, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες που αναμένεται να αντιμετωπίσουν σημαντική μείωση του πληθυσμού τους τις επόμενες δεκαετίες.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Κομισιόν, ο πληθυσμός της χώρας μας, από τα 10,4 εκατομμύρια που υπολογίζονταν το 2025, αναμένεται να περιοριστεί στα 9 εκατομμύρια περίπου έως το 2055, ενώ μέχρι το 2080 εκτιμάται ότι θα φτάσει μόλις τα 7,6 εκατομμύρια.
Καθοριστικός παράγοντας αυτής της εξέλιξης είναι η διαχρονικά χαμηλή γονιμότητα. Ο δείκτης γονιμότητας, δηλαδή ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα, από 2,23 το 1960 υποχώρησε στο 1,25 το 2000 και μόλις στο 1,20 το 2025. Ακόμη και αν σημειωθεί σταδιακή βελτίωση και ο δείκτης φτάσει στο 1,45 έως το 2080, η ανάκαμψη αυτή δεν θα είναι αρκετή για να καλύψει το δημογραφικό κενό που έχει ήδη δημιουργηθεί.
Την ίδια στιγμή, η γήρανση του πληθυσμού επιταχύνεται, μεταβάλλοντας δραματικά την αναλογία μεταξύ ηλικιωμένων και ατόμων παραγωγικής ηλικίας. Το 2025, σε κάθε 100 άτομα ηλικίας 20 έως 64 ετών αντιστοιχούν 41,3 άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, έναντι 38 στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αναλογία αυτή προβλέπεται να εκτοξευθεί στο 70,6% το 2055 και να παραμείνει ιδιαίτερα υψηλή, στο 69,3%, το 2080.
Η συρρίκνωση του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας και η αύξηση του αριθμού των συνταξιούχων δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα, καθώς όλο και λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να στηρίξουν έναν αυξανόμενο αριθμό συνταξιούχων.
Μία από τις σημαντικότερες συνέπειες αυτής της εξέλιξης αφορά τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Η σύνδεσή τους με το προσδόκιμο ζωής αναμένεται να αποκτήσει ολοένα μεγαλύτερη σημασία, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες αυξήσεις τα επόμενα χρόνια. Με βάση τις σχετικές προβολές, τα ανώτατα όρια ηλικίας εξόδου στη σύνταξη ενδέχεται να προσεγγίσουν ακόμη και τα 70 έτη έως το 2055.
